| Ceviz Yetiştiriciliğinde Bahçe Kurma; Cevizde, bahçe kurmadan önce bölgenin ekolojik özelliklerinin iyi bilinmesi gereklidir. Ceviz kışları çok aşırı ve sürekli düşük sıcaklığın hakim olduğu bölgeler ile yazları çok aşırı sıcak olan yerlerde yetiştirilmemelidir. Cevizler derine inen güçlü bir kök sistemine sahip oldukları için toprak derinliğinin en az 2-2.5 m olması ve geçirimsiz katmanların olmaması gerekir. Yetiştiricilik yapılacak bölgenin topraklarında fazla alkalilik, fazla kireşlilik ve tuzluluk sorunları bulunmamalıdır. |
|
| Cevizde Çeşit Seçimi; Cevizlerde erkek ve dişi çiçeklerin farklı zamanlarda olgun hale gelme durumu yaygındır. Bu durumda erkek ve dişi çiçekleri aynı zamanda olgunlaşan homogam tip ve çeşitler yanında erkek çiçekleri önce olgunlaşan (protandry) ve dişi çiçekleri önce olgunlaşan (protogyny) çeşitler bulunmaktadır. | |
| Bundan dolayı ceviz bahçesi kurarken mutlaka ya erkek ve dişi çiçekleri aynı zamanda olgunlaşan bir çeşit yada erkek ve dişi çiçeklerinin olgunlaşması aynı döneme gelen birden fazla çeşit ile karışık bir dikim tercih edilmelidir | |
|
Ceviz Fidanı Dikimi; Dikim çukurları en az 60-70 cm genişlikte ve 80-100 cm derinlikte açılmalıdır. Fidanlar aşı noktaları toprak üstünde kalacak şekilde dikilmeli ve çukurlar bahçedeki üst toprak ile doldurulmalıdır. Dikimden hemen sonra can suyu verilmelidir. Dikim yapıldıktan sonra, fidan gövdeleri toprak yüzeyinden yaklaşık 30-40cm yukarıdan kesilmeli ve tepe budaması yapılmalıdır. Bölgedeki hakim rüzgarlar göz önünde tutularak fidanlar hereklere bağlanmalıdır. Yazları sıcak ve kurak olan bölgeler ile su kaynağı az olan yerlerde dikimden sonra su kaybını önlemek amacıyla yabancı ot veya hububat saplarıyla malçlama yapmak yerinde olur. |
|
| Toprak İşleme; İlkbahar aylarında toprak tava geldiğinde derin bir sürüm yapılır. Bu dönemdeki toprak işleme toprağın havalandırılması yanında yabancı ot kontrolünün sağlanması bakımından da çok önemlidir. Yaz aylarında da duruma göre yabancı ot kontrolü bakımından toprak işleme yapılabilir. Sonbahar aylarında pullukla yapılacak sürüm, yağmur ve kar sularının toprağa işlemesi ve toprakta tutulması bakımından önemlidir. Toprak işlenirken köklerin yaralanmamasına özen gösterilmelidir. |
|
| Sulama; Ceviz ağaçları iri yapılı ve yaygın dallanma gösterdikleri için geniş bir yaprak yüzeyine sahiptirler. Bu nedenle terleme ile su kaybı fazla olan cevizlere yeterli suyun sağlanması çok önem kazanmaktadır. Cevizler için ilkbaharda gelişme, meyvelerin büyüme ve iç doldurma dönemlerindeki su gereksiniminin karşılanması çok önemlidir. Bu dönemlerdeki susuzluk durumları büyüme ve gelişmeyi yavaşlatacağı gibi meyvelerin içlerini yeterince dolduramamalarına neden olacağı için kalite ve verim düşüklükleri meydana gelir. Sulamada dikkat edilecek en önemli noktalardan biri de suyun etkili kök düzeyine ulaşmasıdır. Cevizde ilk yıllarda, bölge ve su kaynağının durumu da göz önüne alınarak haftada 2 kez sulama yapmak gerekir. Sulama şekli olarak karık sulama, salma, damla ve alttan yağmurlama sulama sistemlerinden birisi tercih edilebilir. |
|
|
Gübreleme; Budama; Ceviz ağaçları iri ve büyük taç oluştururlar. Ancak bu ağaçlar genelde çok fazla budama istemezler. Bununla birlikte kurumuş ve birbiri içine girmiş dalların çıkarılması ve ağaç tacının içerisine ışığın rahatlıkla girmesini sağlayacak şekilde yapılacak aralama budamaları yararlı olur. Cevizlerde şekil budaması olarak genelde doruk dallı budama sistemi uygulanmakla birlikte budamanın çeşidi ve miktarı, çevreye ve ağaçları yetiştirme amacına bağlı olarak da değişebilir. |
|
Cevizde Kaolin Kili Kullanımı
| Kaolin kili uygulandığı meyve, sebze ve sert kabuklularda ince bir örtü oluşturarak bitkinin yapraklarının ve meyvesinin güneşten yanmasını önler. Ayrıca bitki üzerinde oluşturduğu tabaka ile sinek ve kurtların yaşam alanlarını kısıtlayarak uzaklaştırıcı ve kovucu etki yapmaktadır. | ||
| Gerek yurtiçi gerekse de yurt dışı uygulamalarda tespit edilen genel yararları şunlardır; | ||
| • Meyve, sebze ve sert kabuklularda güneş yanıklığını önlemektedir. | ||
| • Bitkiyi serin tutarak sıcaklık stresini önlemekte, ürün verimi ve kalitesini yükseltmektedir. | ||
| • Bitki zararlılarını kontrol ederek kimyasal ilaç kullanımını düşürmektedir | ||
| • Mantarsal hastalıkları kontrol etmektedir. | ||
| • Bitkinin fotosentez kapasitesini artırmaktadır. | ||
| • Geç ilkbaharda ve erken sonbaharda olası don hasarlarını önlemektedir. | ||
| • Güneş yanıklığının ürün üzerindeki tahribatını önlemekle ürünün raf ömrünü uzatmaktadır. | ||
| Özellikle belirtmek isteriz ki kaolin organik bir materyaldir. Sağlığa zararı söz konusu değildir. | ||
| Ceviz, badem, antep fıstığı, fındık, kestane gibi sert kabuklu meyvelerde yüksek sıcaklık sebebi ile oluşan güneş yanığı zararları ve sıcaklık stresi bitkinin verimliliğini, meyvenin kaltesini ve pazar değerini düşürür.
Tarımsal kaplama kaolini uygulaması ile bitki ve meyveler çok ince bir beyaz kaolin tabakası ile kaplanarak zararlı kızılötesi (IR) ve morötesi (UV) ışınımları geri yansıtılırken fotosentez için gerekli ışınları (PAR) geçirir. Daha serin kalan yaprak ve meyvelerin sıcaklık ve susuzluk stresine girmeleri engellenir. Serin kalan yaprakların stomalarını açık kalması ile oksijen ve karbon dioksit gazlarının giriş çıkışına imkan verilmesi doğal fotosentezi ve soğutmayı devam ettirir. Ağacın beslenmesi ve büyümesi daha sağlıklı olacaktır. Verim ve ürün kalitesi artacaktır |
||
| Kaolin kili uygulası yapılan bitkinin dal, yaprak ve meyveleri üzerinde oluşan çok ince beyaz kaplama, yeşil kabuk sineği, fıstık içi kurdu, ceviz içi kurdu gibi bir çok zararlıya karşı uzaklaştırcı, kovucu etki yapar. Zararlı mücadelesinde doğal ve ucuz bir katkı sağlar. Böcekler, ince örtü kaplama uygulanmış ağaçların dalları, yaprakları ve meyveleri üzerinde gezmekten çekinirler.
Kanatları, bacakları ve ağzına beyaz acı toz bulaşınca orayı hızla terk ederek kendilerinin daha iyi besleneceği, rahat hareket edebileceği, yumurtalarını bırakabileceği yerler aramaya yönelirler. Güve, elma iç kurdu, erik yaprak biti, küf akarı, yaprak delen, yaprak büken, meyve solucanı kontrol edilebilen başlıca zararlılardır. Bu ürünün kullanılması ile zararlılar, oluşturulan fiziksel bariyer ile kontrol edilmiştir. Bu da Pestisit kullanımı azaltarak mücadele maliyetlerini düşürmektedir. |
||
Ceviz ve Badem Ağacı Meyvesinin ve Yaprakların Güneşten Yanmaması için Kaolin Kili Kullanımı Ne Zaman ve Nasıl Olmalıdır?
Ceviz, badem ve diğer sert kabuklu ağaçlarımızda, yazın yüksek hava sıcaklıkları sebebiyle meyveler üzerinde yanıklaroluşmaktadır.
Bu yanmalar meyve içinde de büzüşme ve kararmalara neden olmakta, meyvenin kalitesini bozarak pazar değerini düşürmektedir.
Ayrıca ağaç üzerinde toplanan sıcaklık ağaçta stres oluşturmakta ve toplam verimliliği de düşürmektedir.
Sıcaklığın ağaç ve meyveler üzerinde toplanmasını önlemek maksadıyla yaz aylarının başlaması ile birlikte kaolin kili uygulaması yapmanızı önermekteyiz.
Kaolin kili beyaz toz şeklinde bir toprak olup, suya karıştırarak ağaçlarımıza püskürtülür. Püskürtme yaptığınız ceviz meyvelerini ve yapraklarını beyaz ince bir örtü ile kaplar. Bu da gelen güneş ışıklarının geriye doğru yansıtılmasını sağlar.
Bu uygulama ile ceviz meyvesinin yanması engellenecektir. Ayrıca serin kalan yaprak ve meyvelerin sıcaklık ve susuzluk stresine girmeleri de engellenir.
Ağacın beslenmesi ve büyümesi daha sağlıklı olur ve ürün kalitesinde artma sağlanır.
Yine kaolin uygulaması ile ağaç üzerinde oluşan kaplama, sinek ve ceviz içi kurdu gibi birçok zararlıya karşı uzaklaştırıcı etki yapar. Zararlı mücadelesine doğal ve ucuz bir katkı sağlar.
Kaolin kili Avrupa ve Amerika’da tarımda etkili bir şekilde kullanılmaktadır.
Kaolin Kili Nedir; Kaolin ne bir ilaç veya gübre değildir. Kaolin beyaz toz şeklinde bir topraktır.
Kaolin uygulamasıyla cevizler ince bir örtü ile kaplanır ve koruma altına alınır.
Kovucu etkisiyle zararlı haşere saldırılarına barikat oluşturur.
Kaolin kimyasal bir madde olmadığı için insan sağlığı açısından zararlı bir etki oluşturmaz. Doğa için de çevreci bir yapısı vardır.
Nasıl ve Ne Zaman Uygulanmalıdır?
Yüksek sıcaklıklarının başlamakta olduğu Haziran ayı
içerisinde kullanılmaya başlanmalıdır.
Yani ilk uygulama güneş ışınlarının hasar yapıcı etkilerinin başladığı 10-30 Haziran döneminde eğer
havalar serin ve yağışlı gitmesi durumunda Temmuz ayının başında tam doz olarak yapılır.
İkinci uygulama ilk uygulamadan 10 gün sonra tam doz olarak yapılır.
*Yüksek sıcaklık dönemine bağlı olarak 2-3 hafta ara ile yarım doz olarak uygulamalara devam edilir.
*Havaların yağışlı gitmesi durumunda yıkanmadan kaynaklı kayıpları önlemek için uygulama tekrar
edilmelidir.
Tam Doz Uygulama; 100 LT suya 5 KG kaolin kili koyulup iyice karıştırılarak elde edilir.
Yarım Doz Uygulama; 100 LT suya 2,5 KG Kaolin koyulup iyice karıştırılarak elde edilir.
Elde edilen karışım ağaca püskürtülmek suretiyle uygulanır.
İlaç ve gübre bayilerinde bulunan yayıcı yapıştırıcı ürünlerle birlikte kullanılmasını tavsiye etmekteyiz.
Özellikle meyve kısımlarına püskürtülmelidir. Yaprak ve meyve üzerinde damla oluşacak kadar fazla
püskürtülmemelidir.
Aşırı derece kalın kaplamanın daha fazla faydası olmayacaktır.
Yaprak ve meyve üzerinde uygun kaplama oluşması için ağacın yüzeyinin kuru ve hava koşullarının
yağmursuz ve rüzgârsız olması uygulamadaki başarıyı arttıracaktır.
Cevizde Bordo Bulamacı Kullanımı
| Bordo bulamacı; göztaşı (bakır sülfat) ve kirecin belli oranlarda su ile karıştırılarak hazırlanan ve uzun yıllardır meyve ağaçlarının çeşitli hastalıklardan korunması amacıyla kullanılan etkili bir tarım ilacıdır. Ceviz yetiştiriciliğinde özellikle mantari ve bakteriyel infeksiyonların oluşturduğu yaprak lekelerine, antraknoz, bakteriyel yanıklık ve kanserlere karşı mücadelede olumlu sonuçlar alınmaktadır. Bordo bulamacı, birçok hastalığa karşı sigorta ilaçlaması olarak yapılır. |
| Ceviz’de Bordo Bulamacı Ne Zaman Kullanılır; Sonbahar’da ceviz ağaçlarının %75’i yapraklarını döktükten sonra %3 lük olarak hazırlanmış bordo bulamacı ağaçlara püskürtülmek suretiyle uygulanır. İlkbaharda ise gözler uyanmadan yani bir çok bölgemize göre Şubat veya Mart (iç Anadolu’nun yüksek kesimleri) ayı içerisinde hazırladığımız %1’lik bordo bulamacını ağaçlara püskürterek uygularız. |
| Bordo Bulamacının Hazırlanması (%1’lik); |
|
1. Aşama; 100 Lt’ lik boş kabınıza 1 Kg sönmüş veya 0,5 KG (yarım kilo) sönmemiş kireç koyunuz. Üzerine yavaş yavaş su koyarak kirecin erimesini sağlayın ve kabınızın yarısına kadar yani 50 lt’likbölüme kadar kireçli su oluşturunuz. |
|
2.Aşama; Başka bir 50 LT lik |
|
3.Aşama; 100 LT lik kabınızda bulunan 50 Lt lik kireçli suyunuza, 50 LT’lik kabınızda bulunan Göztaşı eriyini yavaş yavaş dökünüz. Böylelikle 100 LT’lik Bordo bulamacı elde etmiş olursunuz. |
4.Aşama; 100 LT lik kabınızda, 50 Lt kireçli su ile 50 Lt lik Göztaşı eriyinin karışımından oluşan 100LT’lik Bordo bulamacı elde edilmiş olacaktır. |
| Bordo Bulamacını uygulamadan önce mutlaka kontrol etmeliyiz;
Usulüne göre hazırlanmış bordo bulamacının mavi renkte, nötr veya alkali olması arzu edilir. Tek başına göztaşı eriyiği yakıcıdır. Konulan kirecin yeterli gelip gelmediğini kontrol etmek için 3-5 cm boyunda, passız, parlak bir çivi hazırlanan bordo bulamacına batırılarak 4-5 dakika bekletilir ve sonra çıkarılır. Çivi üzerinde esmer, kırmızı bir leke meydana geldiyse biraz daha kireçli su ilavesi gereklidir. Şayet çivi olduğu gibi lekesiz çıkar ise ilaç iyi hazırlanmış ve kullanıma hazır demektir. |
Diğer Oranlarda Bordo Bulamacı Hazırlanışı;
%2 ve %3’lük 100 litre bordo bulamacı hazırlamak için gerekli madde ve malzemeler aşağıda verildiği şekildedir. % 2’lik Bordo Bulamacı İçin 2,000 G. Göztaşı ve 1,000 G. Sönmemiş Kireç % 3’lük Bordo Bulamacı İçin 3,000 G. Göztaşı ve 1,500 G. Sönmemiş Kireç
Ancak sönmemiş kireç yerine sönmüş kireç kullanılmak istenirse yukarıda verilen kireç miktarı iki katına çıkartılmalıdır. |
| Dikkat Edilecek Hususlar; |
| * Kireç hiç bir zaman Göztaşı üzerine dökülmez. Dökülür ise ilacın yapısı bozulur. * Bordo bulamacı taze olarak hemen kullanılmalıdır. Eğer bekletilecekse 100 litreye 200 gr şeker yada 200 gr pekmez, bu da bulunamazsa yağı alınmış 1 lt süt katılır. Böylece 10-15 gün kadar bozulmadan saklanabilir. * Bordo bulamacı hazırlanırken demir ve saç gibi metal kaplar kullanılmamalıdır. * Yağmurlu, donlu ve rüzgârlı günlerde ilaçlama yapılmamalıdır. İlaçlama yapıldıktan sonra 10 saate kadar yağmur yağarsa ilaçlama tekrarlanmalıdır. * Etmeni bakteri ve fungus olan hastalıklarda etmen ağaç gövdesine kolaylıkla girebilecektir. Bu nedenle daha çok yara yerleri, çiçek gözleri ve yaprak gözleri ilaçlanarak hastalığın ağaca girişi engellenir. Bazı hastalıkların bulaştıktan sonra tedavisi değildir. |
Kostik Kalsine Manyezit
Manyezitin 700- 1200oC ısıtılmasıyla %2,7 CO2 kapsayan kostik kalsine manyezit elde edilir. Hayvan yeminden uranyum karbonat liçing sistemlerine kadar geniş bir tüketim alanı vardır. Oksiklorit veya sorel çimentosu yapımında, suni ipek, suni gübre, kimya endüstrisi vb. de kullanılır.
- Tarım endüstrisinde, ince tarım seklinde hayvan yemine katılarak: iri taneliler gübre endüstrisinde
- kok oluşturmayan ince tozlar pastörize tossuzlaştırma malzemesi olarak.
- İnşaat endüstrisinde; askı taban, izolasyon inşaat blokları ve hafif yapı elemanı olarak.
- İlaç endüstrisi ve tıpta,
- Genel kimya endüstrisinde; magnezyum bileşiklerinin üretimini başlangıç malzemesi olarak.
- Lastik ve plastik endüstrisinde; stabilizatör madde vulkanizör madde olarak.
- Kâğıt endüstrisinde.
- Otomotiv yağlama yağlarında; hızlı çalışan motorlar için etkin olarak asitlerin nötrleştirilmesinde katkı maddesi olarak.
- Uranyum cevherlerinden uranyum oksit eldesindeki karbonat devrelerinde absorbent ve katalizör olarak kullanılmaktadır.
- Ham Manyezit zenginleştirme proseslerimizde işlendikten sonra, dikey fırında kalsinasyon işlemine tabi tutulur. Dikey fırın içerisinde manyezit dağılarak bünyesindeki karbon dioksiti atar ve kostik kalsine manyezit oluşur. Kalsinasyon işlemi sırasında yanma sıcaklığı otomasyon ile kontrol edilir. Oluşan kostik kalsine manyezit ara silolara taşıyıcı bantlar vasıtası ile ulaşır. Nihai ürün kalitesi ve ilgili müşteri ihtiyacına bağlı olarak sınıflandırılıp öğütülür. Ürünler bigbaglerde veya 25 kg’lık torbalarda müşterilere teslim edilir. Kalite kontrol işlemi, ham manyezitin fabrikaya girişiyle başlar, kalsinasyon işlemi, öğütme, paketleme dahil bütün süreçlerde devam eder. Kalite kontrol işlemi kendi donanımlı laboratuarlarımızda, uzman personelimiz tarafından gerçekleştirilir. Üretim sürecinin her aşamasında alınan örneklerin analiz sonuçları belgelenir, örnekler ve belgeler muhafaza edilir.
- Gübreler ve hayvan yemi
- Zımpara taşı
- Sanayi Boyaları
- Fren Balatası
- Kâğıt hamuru
- Yangın koruma
- Atıksu arıtma tesisleri
- İçecek stabilizatör
- Biyokatalizör
Kırmızı Demir Oksit
Kırmızı Demiroksit Nedir
Ticari Mineralleri: Demir oksit pigmentleri doğal ve sentetik olmak üzere başlıca iki gruba ayrılır. Bu gruplara ait ticari mineraller Çizelge 1’de verilmiştir.
| Demir Oksit Pigmentleri | Doğal | Sentetik |
| Sarı | Götit (aFeOOH.xH2O)
Lepidokretit (gFeOOH.xH2O) Okr Siyena Limonit |
Götit |
| Kırmızı | Hematit (Fe2O3)
Siderit (kalsine) Pirit (kalsine) |
Hematit |
| Kahverengi | Ombra
Limonit (kalsine) Siderit (kalsine) Götit (sülfür) |
Öğütülmüş Hematit
Götit ve Manyetit Manyetit, Hematit |
| Siyah | Manyetit (Fe3O4)
Karışık Mineral |
Manyetit |
Özellikleri:
Doğal demir oksit pigmentleri, dört ana bölümde incelenir. Bunlar, ocher (okr), umber (ombra), sienna (siyena) ve kırmızı demir oksitlerdir. Gruplandırmalarında ise ana kriterler renk değişimleri ve kimyasal içerikleridir. Genellikle okrlar sarıdan kırmızıya değişen tonlarda, siyenalar sarıdan turuncuya değişen tonlarda, ombralar ise koyu kahverengi tonlarında değişim gösterir. Ayrıca bu pigmentler tipik coğrafyalarına göre; İspanyol kırmızısı, Afrika Okru gibi isimler alırlar.
Demir oksit pigmentleri; boyanın sarıdan siyaha kadar tüm renklerini elde etmek için kullanılan önemli bir pigment grubudur. Ancak son zamanlarda demir oksitlerin doğal kullanımı yerine sentetik olanları önem kazanmaya başlamıştır.
Demir oksit pigmentlerinin çok iyi boyama gücü ve yetenekleri vardır. Genel olarak, doğal çeşitleri ticari anlamda okr (sarı ve kırmızının tonları), siyena (turuncu tonları) ve ombra (koyu kahverengi ) olarak bilinir [3].
Kırmızı Tonları:
Doğal kırmızı demir oksit pigmentlerinin (red okr) kırmızısının derin tonlarının nedeni %60-90 arasındaki hematit içeriğidir. Dünyanın en önemli kaynakları İspanya’dadır. Fe2O3’ün limonit formunun geniş olarak bulunması dolayısıyla sarı ve turuncu tonları da aynı şekilde ortaya çıkmaktadır. Sarı tonları %20 limonit içeriği ile kil içeriğinden kaynaklanmaktadır. Turuncu tonları aynı zamanda düşük miktarda MgO içermektedir.
Kahverengi Tonları:
Ombralar yüksek MgO içerikleriyle diğer demir oksit pigmentlerinden ayrılırlar.
Ocher:
Genellikle sarı renktedir. Fe2O3 içeriği % 20-50 arasında değişmektedir. Fransız okr özellikle seramik endüstrisinde sarı pigment kaynağı olması açısından çok önemlidir. En önemli üretim bölgeleri Güney Afrika, ABD, Çin ve Brezilya’dır. ASTM standartlarına göre okrların minimum ferrik oksit içeriği % 17 ve +325 mesh tane boyutu maksimum % 1 civarında olmalıdır.
Umber:
En önemli yataklar Kıbrıs ve ABD’de bulunmaktadır. Tipik ombra % 10 MnO2 içermektedir.
Sienna:
En önemli yataklar İtalya, ABD ve Kıbrıs’ta bulunmaktadır. Minimum Fe2O3 içeriği % 38, +325 mesh tane boyutu % 2 civarında, maksimum kalsiyum oksit içeriği ise % 5 olmalıdır.
Doğal Kırmızı ve Siyah Oksitler:
Hematit veya doğal kırmızı oksitler demir oksit pigmentlerinin ana kaynağıdır. Doğal kırmızı oksitle kırmızı okr arasında çok bariz farklılıklar olmasa da doğal oksitler minimum % 80 Fe2O3 içermelidir. Ayrıca +325 mesh tane boyutu maksimum %0.5 olmalıdır. İspanya, ABD, Güney Afrika ve Avustralya en büyük rezervi olan ülkelerdir.
Doğal demir oksit pigmentleri ise magnetitten üretilmektedir. En büyük üretici ülkeler İspanya ve ABD’dir. Özellikle öğütme sırasında sorun oluşturacağından kuvars içeriği önemlidir.
Mikalı Demir Oksitler:
Mikalı demir oksitler spekülar hematit olarak da bilinmektedir. En önemli kaynakları Avusturya, İspanya, Güney Afrika ve Avustralya’dır. Spekülaritin en önemli özelliği termal duyarlılığıdır. Spekülarit minimum % 85 Fe2O3 içeriğine sahip olmalı ve içinde çözünebilen tuzlar minimum olmalıdır.
Spekülarit (Demir Mikası):
Levhamsı, pulsu hematite spekülarit denir. Siyah renkte, metal parlaklığında, çizgi rengi kırmızı ve kahverengi olan gevrek yapılı bir metal oksittir. Sertliği 6.5 (Mohs) ve yoğunluğu 5.2-5.2’tür. Hidroklorik asitte yavaş yavaş erir, üfleç ateşinde erimez. Romboedrik kristalleri olduğu gibi, pullu cinsi demir mikası ismini alır. Türkiye’de spekülarit rezervlerinin Adana ve Erzurum bölgelerinde olduğu bilinmektedir.
Bazı doğal demir oksit yataklarına ait bazı fiziksel ve kimyasal özellikler Çizelge 2.’de verilmektedir.
3. Kullanım Alanları:
Demir oksit pigmentlerinin başlıca kullanım alanları boya, plastik, seramik, kağıt sanayidir. Özellikle boya endüstrisinde suda çözünebilen farklı renklerin üretilebilmesinde önem kazanmaktadır. [2,3]
Doğal demir oksit ucuz pigment olarak çeşitli boyalar, mürekkep, plastikler, lastik, kağıt ve yapı malzemeleri, harç, tuğla, fayans, hayvan yemi, ilaç ve kozmetik ürünleri yapımında kullanılır.
Çizelge 2. Bazı Demir Oksit Yataklarına Ait Fiziksel ve Kimyasal Özellikler [6]
|
ABD |
Venezuella |
ABD |
İtalya |
Kıbrıs |
ABD |
|
|
Hematit |
Hematit |
Okr |
Siyena |
Ombra |
Manyetit |
|
| Fe2O3 (%) |
63.0 |
96.5 |
50.0 |
62.0 |
45.0 |
98.5 |
| SiO2 (%) |
12.6 |
1.5 |
14.0 |
Al Silikatları |
Al Silikatları |
Al Silikatları |
| Al2O3 (%) |
4.8 |
1.5 |
6.0 |
|||
| MgO (%) |
3.2 |
0.02 |
0.2 |
|||
| CaO (%) |
7.5 |
0.03 |
0.2 |
|||
| MnO2 (%) |
– |
0.02 |
0.62 |
11.0 |
||
| Ort. Tane Boy (mm) |
0.8 |
3.0 |
1.0 |
0.6 |
3.0 |
– |
| Yağ Absorbsiyonu |
15 |
14 |
24 |
36 |
44 |
15 |
| K.K. (%) (1.000oC) |
8.2 |
0.5 |
9.0 |
15-20 |
10-15 |
– |
| Renk |
Kahverengi, Kırmızı |
Kırmızımsı, Kahverengi |
Kahverengi, Sarı |
Mat Kırmızı |
Yeşilimsi, Kırmızı |
Siyah |
| Yüzey Alanı (m2/g) |
8.0 |
6.1 |
15.4 |
33.4 |
101.7 |
4.3 |
| Yoğunluk |
3.78 |
4.9 |
3.47 |
3.58 |
3.24 |
5.03 |
Hematit; yüksek yoğunluğu, iri tane boyutu ve düşük yağ absorblama özelliklerinden dolayı birincil boyama işlerinde kullanılmaktadır. Ayrıca korozyona karşı koruma etkisi göstermektedir.
Mikalı demir oksit veya spekülar hematit plakalı bir pigment olup lamelli film yapısının korozyon kontrolünde kullanılır. Doğal ombra boyası ve siyena, sentetik malzemeler tarafından elde edilemeyen bir renge sahiptirler. İşlem görmüş doğal demir oksit [baryum ferrit (BaFe12O19), manganez çinko ferrit (MnxZny.Fe2O4)] elektronik ve manyetik mürekkep sanayinde kullanılır. Doğal demir oksitlerle karşılaştırıldığında, sentetik ürünlerin yüksek üniformluk, renk saflığı, renk verme gücü ve renk sabitliğinin kontrolü açısından avantajları bulunmaktadır. Beslenen malzemenin kimyasal saflığı, ağır metal (Sb, As, Cd, Hg, Se) içeriğinin düşürülmesiyle kontrol edilmektedir. İşlem görmüş doğal malzemelerin yanı sıra sentetik ürünler, sürekli magnetlerde kullanılan ferritlerin yapımında kullanılmaktadır. İnce öğütülmüş hematit aşındırıcı özelliği nedeniyle optik cilalama ve mücevherat parlatmasında, yüksek özgül ağırlığı nedeniyle de sondaj çamurunda ve yoğun agregalarda kullanılmaktadır.
Nitelikleri, Sınırlamalar:
Demir oksitlerde kullanım alanlarına göre aranılan bazı nitelikler ve sınırlamalar aşağıda verilmektedir. [6]
Boya Pigmenti: boya endüstrisinde pigment olarak kullanılan demir oksitler Fe2O3 içeriklerine göre A,B,C ve D olarak sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma Çizelge 3.’te verilmektedir. Bu sınıflandırılmanın dışındaki diğer kısıtlamalar; çözünebilir ve uçucu madde miktarı, parça boyutu –10 veya -50mm ve özgül yüzey alanıdır. ASTM sınıflamasına göre: okrlar min. %17 Fe2O3, maks. %1 nem ve uçucu madde; siyena min %38 Fe2O3 ve maks. %4 nem ve uçucu madde
Ferritler: (sert) min. %98 Fe2O3 , maks. %0.3 SiO2, %0.25 Cl, %0.5 MnO2, %0.2 Al2O3, %0.1 Cr2O3, %1 nem ve –325 mesh %85
API: yoğunluk > 5 ve –200 mesh
Yüksek Yoğunluklu Agrega: min. %65 Fe, Maks. %5 Al2O3 + SiO2, su absorbsiyonu maks. %4, düşük alkali içeriği ve yoğunluk 4.5-5.1
Hayvan Yemi: maks. 5 ppm As, 20 ppm Pb ve 3 ppm Hg
Eczacılık ve Kozmetik: maks. 3 ppm As, 10 ppm Pb ve 3ppm Hg
Ülkemizde ve Dünyada Rezerv, Üretim, Tüketim ve Ticareti:
En önemli demir oksit pigment yatakları Arjantin, Breziya, Kıbrıs, Almanya ve ABD’de bulunmaktadır. Bu ülkelere ait rezerv değerleri Şekil 1.’de verilmiştir
|
Demir Oksit Türü |
A (%Fe2O3) |
B (%Fe2O3) |
C (%Fe2O3) |
D (%Fe2O3) |
| Kırmızı |
95 |
70 |
50 |
10 |
| Sarı |
83 |
70 |
50 |
10 |
| Kahverengi |
87 |
70 |
30 |
– |
| Siyah |
95 |
70 |
– |
– |
| Mikalı |
85 |
– |
– |
– |
ABD Maden Bürosu (US Bureau of Mines) verilerine göre 18 ülkede doğal demir oksit pigmenti üretimi yapılmaktadır. Özellikle; Kıbrıs, İspanya, Avusturya, Çin, Güney Afrika, Brezilya ve ABD en önemli üretici ülkelerdir. Sentetik demir oksit pigmentleri üretiminde ise Almanya, ABD, İngiltere, Japonya ve Meksika başı çeken ülkeler arasındadır. Bu ülkelerin 1993 yılına ait üretimleri Çizelge 4.’te verilmiştir.
| Ülke | Üretim (ton) |
| Hindistan (okr) |
175.000 |
| ABD |
38.000 |
| İspanya (okr) |
20.000 |
| Fransa |
12.000 |
| Avusturya |
10.000 |
Son yıllarda kimyasal yöntemler kullanılarak sentetik demir oksit pigmentlerinin üretimi çok yaygındır.
Kırmızı: En önemli gruplardan birisi olan sentetik kırmızı demir oksit üretimi dört yöntemle yapılmaktadır. Bunlardan üçü kalsinasyon prensibine dayanırken, diğeri kimyasal çözündürmedir. Bu prosesler sonucu açık renkten koyu renge kadar farklı tonlarda kırmızı pigment üretilmektedir.
Sarı: Sarı pigment üç prosesle üretilmektedir. İki proses demir oksit tuzlarında çözünürlüktür. Renk değişimi, tane boyutuna ve reaksiyon zamanına bağlı olarak değişir. Uzun reaksiyon zamanı ve büyük tane boyutu turuncu renkleri verirken, kısa reaksiyon zamanı ve küçük tane boyutu sarı tonlarda renk vermektedir.
Kahverengi: Üç yöntemle üretilmektedirler.
· Sentetik kırmızı, sarı ve siyah pigmentlerin karıştırılması
· Doğrudan çöktürme
· Sentetik siyah oksidin kontrollü reaksiyonu.
Siyah: En erken üretilen pigmentler olan siyah pigmentlerin üretimi sentetik sarı oksitlerin üretimi ile aynıdır.
Pazarlama Koşulları, Başlıca Alıcı ve Satıcı Firmalar:
Başlıca alıcı ve satıcı firmalar; Alabama Pigments. Co., Arizona Oxides L.L.C., Bayer Corp. Blue Ridge Talc Co., Harcros Pigments Inc., Mapico Inc, Weirton Stell Corp., International Stell Services Inc., Virginia Earth Pigments Co.’ dur.
Satış Fiyatları:
Doğal ve sentetik demir oksit pigmentlerine ait satış fiyatları aşağıda verilmiştir. [6]
Doğal demir oksitlerin FOB Fiyatları: 0.60 $/kg (siyah), 2.00 $/kg (mikalı), 1.10 $/kg (kırmızı), 0.75-1.25 $/kg (ABD, sarı)
Sentetik demir oksitlerin FOB, ABD fiyatları: 2.00-2.10 $/kg (siyah, çöktürülmüş), 2.40-2.50 $/kg (hayvan yemi ve kozmetik kalite), 1.95-2.10 (kırmızı, çöktürülmüş), 1.75-4.00$/kg (sarı, kalsine), 5.50-11.00 $/kg (manyetit)
Ferrit Kalitesi: 2.25-2.50 $/kg (kırmızı demir oksit)
Yerine Geçebilecek Mineraller, Geri Kazanma Olanakları:
Doğal demir oksitlerden üretilen sentetik demir oksitler birçok endüstride yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak geri kazanımı ile ilgili uygulama yoktur.
Özel Özet Bilgiler ve Yorumlar:
Sentetik demir oksitlerin doğal demir oksitlere göre daha çok tercih edildiklerinden önceki bölümlerde bahsedilmişti. Bunun en önemli sebeplerinden biri çoğu demir oksit pigmentinin reaktif özellik göstermemesi ve bünyesinde çok az miktarda ağır metal ve toksik madde bulundurmasıdır. Gıda ve ilaç sektöründe de renklendirici olarak kullanılan bu pigmentler bu sayede halk sağlığını tehdit etmemektedirler.
Kostik Kalsine Manyezit
1) Tarım endüstrisinde, ince tarım şeklinde hayvan yemine katılarak: iri taneliler gübre endüstrisinde kok oluşturmayan ince tozlar pastörize tossuzlaştırma malzemesi olarak.
2) İnşaat endüstrisinde; askı taban, izolasyon inşaat blokları ve hafif yapı elemanı olarak.
3) İlaç endüstrisi ve tıpta.
4) Genel kimya endüstrisinde; magnezyum bileşiklerinin üretimini başlangıç malzemesi olarak.
5) Lastik ve plastik endüstrisinde; stabilizatör madde vulkanizör madde olarak.
6) Kağıt endüstrisinde.
7) Otomotiv yağlama yağlarında; hızlı çalışan motorlar için etkin olarak asitlerin
nötrleştirilmesinde katkı maddesi olarak.
8) Uranyum cevherlerinden uranyum oksit eldesindeki karbonat devrelerinde absorbent ve katalizör olarak kullanılmaktadır
.
MAGNEZYUM SÜLFAT HEPTAHİDRAT NEDİR?
Maden sularının buharlaştırılması ile elde edilmektedir. Suda ve gliserolde çok çözünür, alkolde az çözünür. İlaç, dokuma, deterjan, kozmetik sanayilerinde ve tarımda kullanılmaktadır. İlaçlarda kullanımıyla yüksek kan basıncı ve kandaki magnezyum eksikliği kontrol edilebilmektedir. Bölgesel olarak uygulandığında batmış tırnak tedavisinde kullanılır. Oral magnezyum sülfat bir laxative olarak kullanılır. Kriz ve havalede en etkili tedavide magnezyum sülfat kullanılmaktadır. Susuz magnezyum sülfat, bazik çözücüler (amonyak, aminler), nitriller, klorlanmış hidrokarbonlar ve aseton gibi organik maddelerin ve bunların sulu çözeltilerinin kurutulmasında (sudan uzaklaştırılmasında) kullanılmaktadır. Magnezyum sülfat çoğunlukla topraktaki magnezyum eksikliğini düzeltmek için kullanılır. Saksıdaki bitkilere ve magnezyuma ihtiyacı olan patates, gül ve domates gibi mahsüllere uygulanır. Benzer amaçla toprağa eklenen diğer maddelere göre avantajı yüksek çözünürlüğüdür. Magnezyum sülfat ayrıca yüksek konsantrasyonların banyo suyunun spesifik gravitesini yükselttiği yerlerde özellikle yüzdürme terapisinde bir banyo tuzu olarak kullanılır. Geleneksel olarak, magnezyum sülfat ayak ağrılarını hafifletmek amacıyla kullanılan ayak banyolarının hazırlanmasında kullanılır.
MAGNEZYUM SÜLFAT MONOHİDRAT NEDİR ?
MAGNEZYUM SÜLFAT MONOHİDRAT, magnezyum mineralinin suda eriyebilen halidir. Beyaz kristal görünümündedir. Magnezyum sülfat gübre olarak kullanımın dışında, büyük miktarlarda deterjan, hamur mayası ve kuru kimyevi gübre karışımlarında kullanılır.
Sağlıklı bir bitkinin ihtiyaç duyacağı bir diğer mineral olan magnezyum, yapraklardaki klorofil moleküllerinin yapıtaşıdır. Topraktan yeterli miktarda magnezyum alabilen bir bitkinin yapraklarındaki anyon-katyon dengesi ve ph değerleri istenen düzeyde gerçekleşir. Daha sağlıklı fotosentez yapabilen bitki güneş ışığından azami faydayı sağlar ve ona göre gelişme gösterir. Uzun ömürlü, canlı renkleri olan sebze ve meyve sağlar. Yaprakların direncini arttırarak hastalıklara karşı korur. Özellikle kumlu ve uzun dönem potasyum, kalsiyum ve amonyum gübrelemesi yapılmış topraklarda çok ciddi magnezyum eksikliği tespit edilmiştir.
MAGNEZYUM SÜLFAT ANHİDRAT NEDİR,NERELERDE KULLANILIR?
| MAGNEZYUM SÜLFAT ANHİDRAT |
| HAMMADDE BİLGİLERİ |
|
| CAS NUMARASI |
7487 – 88 – 9 |
| KİMYASAL FORMÜLÜ |
MgSO4 |
| MOLEKÜL AĞIRLIĞI |
120.37 GR / MOL |
| TİCARİ İSMİ |
MAGNEZYUM SÜLFAT ANHİDRAT |
| ANALİZ BİLGİLERİ |
|
| SAFLIK DERECESİ ( % ) |
99 |
| MgO MİKTARI ( % ) |
32 |
| SO3 MİKTARI ( % ) |
65.7 |
| Mg MİKTARI ( % ) |
18.9 |
| PH ARALIĞI |
7 – 9 |
| YOĞUNLUĞU | 2,67 GR / CM3 |
| ÇÖZÜNÜRLÜK | SUDA RAHAT ÇÖZÜNÜR. |
| MAGNEZYUM SÜLFAT ANHİDRAT |
| FİZİKSEL ÖZELLİKLER VE KULLANILDIĞI ALANLAR |
|
| FİZİKSEL GÖRÜNÜMÜ |
KRİSTAL, TOZ |
| RENK | BEYAZ VEYA RENKSİZ |
| KOKU | KOKUSUZ |
| TEHLİKE | CİLDE TEMASTA BİR İRRİTASYONA NEDEN OLMAZ. |
| DEPOLAMA KOŞULLARI | SERİN VE NEM OLMAYAN YERDE VE KAPALI AMBALAJLARDA MUHAFAZA EDİLMELİDİR. |
|
KULLANILDIĞI ALANLAR |
MAGNEZYUM SÜLFAT ANHİDRAT, magnezyum mineralinin suda eriyebilen halidir. Beyaz kristal görünümündedir. Magnezyum sülfat gübre olarak kullanımın dışında, büyük miktarlarda deterjan, hamur mayası ve kuru kimyevi gübre karışımlarında kullanılır.
Sağlıklı bir bitkinin ihtiyaç duyacağı bir diğer mineral olan magnezyum, yapraklardaki klorofil moleküllerinin yapıtaşıdır. Topraktan yeterli miktarda magnezyum alabilen bir bitkinin yapraklarındaki anyon-katyon dengesi ve PH değerleri istenen düzeyde gerçekleşir. Daha sağlıklı fotosentez yapabilen bitki güneş ışığından azami faydayı sağlar ve ona göre gelişme gösterir. Uzun ömürlü, canlı renkleri olan sebze ve meyve sağlar. Yaprakların direncini arttırarak hastalıklara karşı korur. Özellikle kumlu ve uzun dönem potasyum, kalsiyum ve amonyum gübrelemesi yapılmış topraklarda çok ciddi magnezyum eksikliği tespit edilmiştir. |